Ustawa frankowa obowiązuje od 7 sierpnia 2026 r. Najważniejsza zmiana to automatyczne wstrzymanie spłaty rat kredytu frankowego po doręczeniu pozwu bankowi, także w sprawach, które już się toczą. Ustawa przyspiesza postępowania, ale nie zmienia zasad oceny umów frankowych, więc nie daje gwarancji unieważnienia kredytu.
Przez wiele miesięcy mówiło się o niej jako o „ustawie frankowej z 2025“, bo Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt jeszcze w tamtym roku. Poniżej wyjaśniamy, co ostatecznie weszło w życie, kogo to dotyczy i co z dawnych kontrowersji pozostało aktualne.
AKTUALIZACJA - Kiedy ustawa frankowa weszła w życie?
Prezydent podpisał ustawę frankową z 29 maja 2026 r. dokładnie 17 lipca 2026 r. Została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 23 lipca 2026 r., a przepisy zaczęły obowiązywać 7 sierpnia 2026 r., po 14 dniach od publikacji.
Pełna nazwa aktu to ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.
Co zmienia ustawa frankowa? Zapraszamy do lektury artykułu, w którym szczegółowo omawiamy to zagadnienie.
Poniżej prezentujemy wcześniejszy fragment artykułu z 2025 roku.
Co zakłada ustawa frankowa 2025? Czy Frankowiczów jednak czeka rewolucja?
Ustawa frankowa 2025 zakłada kilka istotnych zmian, które mają wpłynąć na sposób prowadzenia postępowań sądowych. Najwięcej uwagi poświęca się trzem kluczowym kwestiom:
- Automatyczne wstrzymanie wykonywania umowy kredytowej po wniesieniu pozwu przeciwko bankowi,
- możliwość dochodzenia przez bank roszczenia wzajemnego w ramach tego samego procesu,
- nadanie wykonalności wyrokom sądów pierwszej instancji.
W opinii ekspertów ostatni punkt można uznać za rzeczywiście przełomowy. Natomiast automatyczne zawieszenie płatności rat kredytu po złożeniu pozwu mogło być rewolucją kilka lat temu – dziś kredytobiorcy mogą uzyskać taką decyzję sądu w krótkim czasie. Jednocześnie prawnicy specjalizujący się w sprawach frankowych szczególną uwagę skupiają na możliwości łączenia postępowań, upatrując w tym nadziei na szybsze wyroki w sprawie Frankowiczów.
Czy projekt faworyzuje sektor bankowy?
Największe kontrowersje budzi planowane wprowadzenie tzw. teorii salda, według której kredytobiorca, wygrywając sprawę, otrzymałby zwrot jedynie nadpłaconych środków ponad kwotę kapitału, zamiast pełnej sumy wraz z odsetkami. Takie rozwiązanie z pewnością byłoby korzystne dla banków, ponieważ pozwoliłoby im zachować miliardy złotych, które w przeciwnym razie trafiłyby do kredytobiorców jako odsetki za zwłokę. Nic dziwnego, że sektor finansowy z entuzjazmem przyjął ten zapis, na co z niepokojem reagują prawnicy Frankowiczów jak i sami kredytobiorcy.
Czy ustawa frankowa 2025 spowolni postępowania sądowe?
Projekt ustawy przewiduje również wprowadzenie nowych procedur, takich jak możliwość przesłuchiwania stron na piśmie, prowadzenie rozpraw w trybie zdalnym czy wydawanie wyroków bez jawnej rozprawy. Eksperci specjalizujący się w sprawach frankowych jednogłośnie wskazują, że podane założenia nie zrewolucjonizują postępowań w sprawach CHF. Podkreślają, że takie działania są już podejmowane przez sądy, co sprawia, że ich formalne zapisanie w ustawie wydaje się zbędnym zabiegiem.
Choć Ministerstwo Sprawiedliwości twierdzi, że nowa ustawa frankowa 2025 ma na celu przyspieszenie rozpatrywania spraw frankowych, w rzeczywistości może przynieść odwrotny efekt. Jeśli banki uzyskają możliwość stosowania teorii salda, mogą stracić motywację do zawierania ugód, co ponownie wydłuży procesy sądowe. W takiej sytuacji na niekorzyść Frankowiczów wpływa fakt, że im dłużej sprawa trwa, tym mniejszą wartość realną mają pieniądze, które ostatecznie otrzymają kredytobiorcy.
Kiedy ustawa frankowa 2025 może wejść w życie?
Warto podkreślić, że na ten moment nie ma pewności czy prezydent podpisze ustawę w jej obecnym kształcie. Projekt przeszedł już wewnętrzną weryfikację, a po opublikowaniu na rządowej stronie znajduje się w fazie konsultacji społecznych. Nie ma wątpliwości, że ustawa frankowa 2025 budzi silne emocje i kontrowersje. Każda ze stron ma nadzieję na jak najlepsze rozwiązania, jednak jak to często bywa, korzyści jednej strony mogą wiązać się z obciążeniami dla drugiej. Ostatecznie, ustawa ma zacząć obowiązywać po 14 dniach od ogłoszenia, ale wcześniej musi zostać zatwierdzona przez rząd i przejść cały proces legislacyjny. Z uwagi na liczne kontrowersje, wiele wskazuje na to, że na ostateczny kształt ustawy będziemy musieli jeszcze poczekać.

