Spory sądowe pomiędzy kredytobiorcami a sektorowym sektorem bankowym wkraczają w nową fazę rozliczeń po unieważnieniu umów kredytów waloryzowanych do waluty obcej. Czy zwrot kapitału kredytu frankowego może zostać zasądzony wraz z wysokimi odsetkami za opóźnienie nawet wtedy, gdy roszczenie instytucji finansowej uległo formalnemu przedawnieniu? Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok, w którym powołał się na wyjątkowe przepisy Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwo TSUE, chroniąc finanse banku ze względów słuszności. Poznaj szczegóły rozstrzygnięcia, zobacz najnowsze decyzje Prezesa UOKiK nakładające ponad 150 mln zł kar na cztery banki oraz sprawdź, co w praktyce oznacza przełomowa uchwała Rady Wierzycieli Getin Noble Banku w upadłości.
Na jaki przepis powołał się sąd, nakazując zwrot kapitału kredytu z odsetkami mimo przedawnienia?
Prawna batalia dotyczyła umowy kredytu waloryzowanego do franka szwajcarskiego zawartej w 2006 roku. Konsument zakwestionował klauzule przeliczeniowe w 2017 roku, kierując do sądu wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, a następnie pozew o stwierdzenie nieważności umowy. Po prawomocnym unieważnieniu kontraktu przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, bank wystąpił z osobnym powództwem o zwrot kapitału kredytu frankowego w wysokości 400 000 zł. Bieg przedawnienia roszczeń banku rozpoczął się z chwilą zakwestionowania umowy przez klienta w marcu 2017 roku i upłynął 31 grudnia 2020 roku. Bank skierował jednak wezwanie do zapłaty i pozew dopiero po prawomocnym wyroku, co stawiało go w trudnej sytuacji procesowej.
Mimo przedawnienia roszczeń instytucji finansowej, sąd zasądził od konsumenta pełną kwotę kapitału wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które narosły od 2022 roku i przekroczyły połowę wartości udostępnionego kapitału. W uzasadnieniu sędzia powołał się na art. 117¹ Kodeksu cywilnego oraz wyrok TSUE w sprawie Rzepacz (C-753/24), wskazując na zasady współżycia społecznego i względy słuszności. Sąd uznał, że brak obowiązku zwrotu samych środków kapitałowych przy jednoczesnym odzyskaniu przez klienta wszystkich rat doprowadziłby do rażącej dysproporcji stron. Orzeczenie to pokazuje, że przedawnienie roszczeń banku nie gwarantuje automatycznej wygranej konsumenta w procesie o rozliczenie kapitału.
Jak duża jest szara strefa na rynku kredytów konsumenckich w Polsce?
Podczas spotkania w Ministerstwie Sprawiedliwości zorganizowanego 9 października eksperci oraz przedstawiciele rynku finansowego omówili problem rosnącej szarej strefy w kredytach konsumenckich. Z danych zaprezentowanych przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych wynika, że od lipca 2025 roku do czerwca 2026 roku ponad pół miliona osób odbiło się od rynku regulowanego. Odmowę udzielenia finansowania w banku otrzymało aż 83% wnioskodawców. Wykluczenie z oficjalnego sektora bankowego nie zatrzymuje jednak potrzeby pozyskania gotówki przez gospodarstwa domowe, co wypycha pożyczkobiorców poza jakikolwiek system nadzoru.
Szacunki wskazują, że około 45% odrzuconych konsumentów poszukuje środków finansowych w szarej strefie, a w przypadku pilnych wydatków zdrowotnych wskaźnik ten rośnie do 73%. Obecna na spotkaniu dr Aneta Wiewiurowska-Domagalska, pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości do spraw ochrony praw konsumentów, przedstawiła stan prac nad wdrożeniem unijnej dyrektywy CCD2. Nowe przepisy mają nie tylko regulować kwestie sankcji kredytu darmowego, ale przede wszystkim kompleksowo zapobiegać nadmiernemu zadłużaniu się obywateli oraz zwiększać dostęp do bezpiecznego, regulowanego rynku pożyczkowego.
“Prace nad wdrożeniem dyrektywy CCD2 nie mogą sprowadzać się wyłącznie do dyskusji o sankcji kredytu darmowego. Nowe regulacje mają znaczenie społeczne, regulują rynek i poprawiają jakość życia Polek i Polaków.” — podkreśla dr Aneta Wiewiurowska-Domagalska.
Co oznacza nowa uchwała Rady Wierzycieli Getin Noble Banku dla frankowiczów?
Kluczowy przełom nastąpił w postępowaniu upadłościowym Getin Noble Banku. Rada Wierzycieli na posiedzeniu w dniu 8 października podjęła uchwałę zezwalającą syndykowi na cofanie pozwów o zwrot kapitału kredytu frankowego wraz z odsetkami oraz na zrzekanie się tych roszczeń na przyszłość. Zgoda dotyczy spraw konsumentów posiadających kredyty indeksowane lub denominowane do walut obcych, w których sądy wydały wyrok unieważniający umowę. Decyzja ta radykalnie zmienia sytuację procesową tysięcy byłych klientów upadłego banku, eliminując ryzyko długotrwałych sporów o rozliczenie kapitału.
Zgodnie z przyjętym mechanizmem, jeśli konsument otrzymał od banku 300 000 zł kapitału, a w trakcie trwania umowy wpłacił 400 000 zł tytułem rat, syndyk cofa pozew o kapitał w całości i zrzeka się roszczeń o odsetki za opóźnienie czy wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. W sytuacji, gdy wpłaty klienta wyniosły 200 000 zł przy wyższym kapitał wypłaconym przez bank, syndyk cofa pozew w części do wysokości dokonanych spłat, pozostawiając w sporze jedynie brakującą różnicę. Uchwała podlega weryfikacji przez sędziego-komisarza w terminie dwóch tygodni, jednak eksperci nie widzą podstaw prawnych do jej uchylenia, co otwiera drogę do szybkiego zamknięcia sporych portfeli procesowych.
Sprawdź status prawny swojej umowy kredytowej
Rozliczenia po unieważnieniu umów kredytów waloryzowanych do waluty obcej oraz dynamiczne zmiany w orzecznictwie sądowym wymagają stałego monitorowania sytuacji prawnej. Niezależnie od tego, czy posiadasz aktywny kredyt hipoteczny w walucie obcej, czy spłacasz zobowiązanie w banku objętym postępowaniem upadłościowym, weryfikacja wzajemnych roszczeń jest kluczem do bezpiecznego zamknięcia sporu.
Nie ryzykuj niespodziewanych roszczeń odsetkowych ze strony instytucji finansowych. Prześlij swoją umowę do bezpłatnej analizy prawnej – eksperci przeanalizują Twój stan faktyczny i wyliczą wartość wzajemnych rozliczeń.
FAQ - najczęstsze pytania
Tak, sądy w wyjątkowych przypadkach powołują się na art. 117¹ Kodeksu cywilnego oraz względy słuszności, nieuwzględniając zarzutu przedawnienia podniesionego przez konsumenta. Oznacza to, że frankowicz może zostać zobowiązany do zwrotu kwoty otrzymanego kapitału.
Jeśli suma wpłaconych przez konsumenta rat przekroczyła kwotę wypłaconego przez bank kapitału, syndyk jest uprawniony do całkowitego cofnięcia pozwu o zwrot kapitału oraz zrzeczenia się roszczeń o odsetki za opóźnienie i wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
