Kolejny, prokonsumencki wyrok TSUE! Sprawa o syg. C-326/22

Prokonsumencki wyrok TSUE C-326/22. Bank nie może zatajać dokumentów przed Kredytobiorcą

Trybunał Sprawiedliwości UE regularnie wydawał orzeczenia, które sprzyjały interesom konsumentów w polskich sprawach Kredytobiorców. Wyroki TSUE dotyczyły przede wszystkim kredytów CHF, w których wielokrotnie wyrażał swoje stanowisko w kwestiach istotnych dla Frankowiczów. Dziś orzekł również w ważnej sprawie dotyczącej kredytów konsumenckich.

Wyroki TSUE korzystne dla Kredytobiorców CHF

Nie trzeba sięgać daleko w czasie, ponieważ w zeszłym miesiącu, tj. 21 września 2023 r., TSUE wydał kolejne orzeczenie, które powinno przyspieszyć postępy w sprawach sądowych dotyczących kredytów w frankach szwajcarskich.  Dotyczy to między innymi możliwości uznania  klauzul umownych za niedozwolone jeśli ich treść jest tożsama z zapisami umieszczonymi w Rejestrze Klauzul Niedozwolonych. W wyroku TSUE podkreślił również, że nie ma konieczności szczegółowego badania indywidualnych cech konsumenta, ponieważ większa wiedza na temat warunków i ryzyka umowy nie pozbawia Kredytobiorców prawa do skutecznego zakwestionowania wadliwych postanowień umownych, nawet jeśli pracowali w banku w chwili zaciągania kredytu.

młotek sędziowski

TSUE opowiada się po stronie konsumentów

Jednak  nie tylko w kwestiach związanych z kredytami frankowymi Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydawał swoje orzeczenia. Również w dziedzinie kredytów konsumenckich obserwuje się aktywne orzecznictwo Trybunału. Warto wspomnieć o wyroku z dnia 11 września 2019 roku, w którym TSUE wyraził swoje stanowisko w kontekście proporcjonalnego zwrotu kosztów pozaodsetkowych, zwłaszcza prowizji. Przypomnijmy, że Trybunał orzekł, iż prawo konsumenta do obniżenia łącznych kosztów kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie opłaty, które zostały nałożone na konsumenta. Taka interpretacja skłoniła banki do chętniejszego respektowania obowiązku zwrotu części prowizji, wynikającego z ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 roku.

Bez dokumentów konsument nie wygra z bankiem

Niemniej jednak, istnieją jeszcze kwestie, które wymagają rozstrzygnięcia, a mowa tu o rozliczeniu dodatkowych kosztów związanych z kredytem. Przykładem jest sprawa C-326/22, w której Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok 12 października 2023 r. Pytanie zostało postawione przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie i dotyczyło możliwości pozyskania przez konsumenta lub przedsiębiorcę (jeśli Kredytobiorca podpisał z nim umowę cesji), dokumentów od banku, które są niezbędne do zweryfikowania wysokości proporcjonalnego zwrotu kosztów przy całkowitej spłacie kredytu oraz ewentualnego wytoczenia powództwa w tym zakresie. W praktyce zdarzały się sytuacje, w których instytucje finansowe odmawiały dostarczenia tych dokumentów, co uniemożliwiało niektórym Kredytobiorcom skorzystanie z prawa do sądu.

wyrok tsue temida

Konsument ma prawo żądać od banku wydania dokumentów

W dzisiejszym wyroku, zgodnie z przewidywaniami, Trybunał ponownie przyjął prokonsumenckie stanowisko. Potwierdził prawo Kredytobiorców do uzyskania wszystkich niezbędnych dokumentów i informacji mających na celu ochronę ich praw w relacjach z przedsiębiorcami. Regulacja ta obowiązuje nawet w przypadku, gdy konsument przekazał swoje uprawnienia innej stronie, w tym drugiemu przedsiębiorcy. Kredytodawca, który odmawia konsumentowi udostępnienia dokumentów umownych, będąc świadomym, że Kredytobiorca nie jest w ich posiadaniu, nie ma żadnego uzasadnionego powodu, by ukrywać te dokumenty przed konsumentem lub jego następcą prawnym. W wyroku TSUE podkreślił również, że konsument ma prawo do proporcjonalnej obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku jego wcześniejszej spłaty, a bank jest zobowiązany do zwrotu kwoty wynikającej z okresu, o który umowa kredytowa została skrócona, jeżeli konsument poniósł wcześniej koszty. 

Bez wątpienia wyrok umacnia pozycję konsumentów, którzy zazwyczaj są słabszymi uczestnikami w relacjach prawnych. Kredytobiorcy otrzymali dodatkowe narzędzie do skutecznego wywierania swoich praw wobec instytucji finansowych, szczególnie w kontekście żądania zwrotu proporcjonalnych prowizji i innych kosztów poza odsetkowych. To orzeczenie również niesie nadzieję na pozytywne rozstrzygnięcia w innych sprawach dotyczących kredytów konsumenckich, które oczekują na rozpatrzenie przez TSUE. Warto wspomnieć o sprawie C-321/22, która dotyczy wysokości opłat i prowizji nakładanych przez kredytodawców, często rażąco wysokich w porównaniu do świadczonych usług. Ponadto, rosnąca liczba roszczeń kredytobiorców dotyczy kwestii Sankcji Kredytu Darmowego, wynikających z nieprawidłowości w umowach dotyczących obliczania całkowitej kwoty kredytu i związanych z tym kosztów. Ostatnio obserwujemy rekordową liczbę skarg od klientów, którzy zdecydowali się domagać odszkodowań od banków i firm pożyczkowych w tych kwestiach.
Paweł Wójcik
Paweł Wójcik
Prezes Zarządu Votum Finance Help