Kurz po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 roku jeszcze nie opadł, a do Trybunału trafiły już nowe pytania prejudycjalne. Sejm po raz kolejny odwołał posiedzenie w sprawie ustawy frankowej, a kwiecień zamknął się przełomowym wyrokiem dotyczącym kredytów przewalutowanych. Co to oznacza dla kredytobiorców, a w tym frankowiczów?
Sąd w Krakowie pyta TSUE o sankcję kredytu darmowego
Już 24 kwietnia 2026 roku Sąd Rejonowy w Krakowie skierował do TSUE trzy nowe pytania prejudycjalne dotyczące sankcji kredytu darmowego. Pierwsze dotyczy tego, czy bank narusza obowiązek informacyjny, podając matematycznie poprawne RRSO, jeśli wyliczono je z błędnych podstaw tzn. odsetek naliczanych od kosztów pozaodsetkowych. Odpowiedź wydaje się prokonsumencka: poprawność arytmetyczna nie „naprawia” wadliwego mechanizmu zakwestionowanego przez TSUE.
Drugie pytanie jest kluczowe. Czy sankcja kredytu darmowego powinna być stosowana automatycznie przy każdym błędzie materialnoprawnym, czy wymaga każdorazowego wykazania naruszenia obowiązków informacyjnych. Trzecie dotyczy biegu rocznego terminu na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego – tu sprawa jest oczywista: termin powinien być liczony dopiero od momentu spłaty ostatniej raty przez kredytobiorcę, nie od daty uruchomienia środków przez bank.
11 czerwca 2026 – opinia rzecznika TSUE ws. sankcji kredytu darmowego
Odpowiedzi na pytania z Krakowa poznamy najwcześniej za rok lub półtora. Już 11 czerwca 2026 roku rzecznik generalny TSUE wyda jednak opinię w sprawach sankcji kredytu darmowego – tę datę warto zapamiętać.
Opinia rzecznika generalnego niemal zawsze wyznacza kierunek ostatecznego wyroku Trybunału. Dla kredytobiorców rozważających złożenie oświadczenia o sankcję kredytu darmowego to istotny sygnał, by nie zwlekać z działaniem.
Ustawa frankowa znów odwołana – co dalej dla frankowiczów?
Zaplanowane na 28 kwietnia 2026 roku posiedzenie komisji sejmowych ds. ustawy frankowej zostało odwołane bezterminowo. Ministerstwo Sprawiedliwości przyznało, że wyroki TSUE z 16 kwietnia okazały się odmienne od jego przewidywań – Trybunał postawił na proporcjonalność sankcji kredytu darmowego, a nie na jej skutek odstraszający, jakiego resort się spodziewał.
Ministerstwo zauważa jednocześnie, że kierunek orzeczeń koresponduje z założeniami ustawy frankowej, czyli rozliczeniem roszczeń między frankowiczami a bankami w ramach jednej sprawy. Sam projekt jednak nadal grzęźnie w sejmowych procedurach, a frankowicze wygrywają kolejne sprawy bez jego udziału.
Frankowicze kształtują ustawę frankową
Projekt ustawy frankowej jest coraz bardziej prokonsumencki – zarówno w zakresie liczenia odsetek, jak i kosztów. Nie byłoby to możliwe bez aktywności prawników reprezentujących frankowiczów na salach sejmowych i w sądach. To ich krytyka pierwotnych założeń wymusiła realne zmiany, w tym odblokowanie przepisów korzystnych dla konsumentów.
Pełnomocnik rządu Aneta Wiewiurowska-Domagalska wskazuje, że projekt wciąż napotyka krytykę części kancelarii, która doprowadziła do wykreślenia z niego jednego z prokonsumenckich przepisów. Jeśli prace legislacyjne będą się nadal przeciągać, ustawa może okazać się zbędna – bo sądy rozwiążą problem frankowiczów bez niej.
Wyrok TSUE dla frankowiczów z kredytem przewalutowanym
30 kwietnia 2026 roku TSUE wydał wyrok dotyczący kredytów przewalutowanych – sytuacji, w której kredytobiorca pierwotnie zawarł umowę kredytu złotowego opartą na WIBORze, a następnie aneksem zmienił go na kredyt frankowy. Zarówno Trybunał, jak i sąd odsyłający są zgodni: zapisy aneksu mają charakter niedozwolonych postanowień umownych i nie powinny wiązać konsumenta od początku.
TSUE wskazał, że dyrektywa co do zasady nie stoi na przeszkodzie unieważnieniu samego aneksu, ale wyłącznie pod warunkiem zachowania rzeczywistej równowagi między stronami i utrzymania skutku odstraszającego wobec banku. Co istotne, sąd krajowy może przy tym zbadać warunki pierwotnej umowy, w szczególności pod kątem klauzuli zmiennego oprocentowania, na mocy której bank jednostronnie ustalał wysokość rat.
Odfrankowienie kredytu frankowego
Trybunał wskazał sądom krajowym jeszcze jedną możliwość: odfrankowienie aneksu, czyli usunięcie z niego klauzul przeliczeniowych przy zachowaniu umowy w mocy. W wielu przypadkach jest to rozwiązanie finansowo korzystniejsze dla kredytobiorcy niż powrót do pierwotnego kredytu złotowego, a dyrektywa unijna tego wyraźnie nie zabrania.
O wyborze między unieważnieniem aneksu, unieważnieniem całej umowy a odfrankowieniem każdorazowo zdecyduje sąd krajowy na podstawie indywidualnych okoliczności sprawy.
Kredyt przewalutowany – jakie prawa ma kredytobiorca po wyroku TSUE?
Wyrok z 30 kwietnia nie zamknął kredytobiorcom drogi do unieważnienia całej umowy. Jeśli pierwotna umowa złotowa zawierała klauzulę zmiennego oprocentowania, sąd może stwierdzić jej nieważność w całości. Alternatywą pozostaje odfrankowienie, które w wielu przypadkach przyniesie realną korzyść finansową.
Każda sprawa wymaga odrębnej analizy treści zarówno aneksu, jak i umowy pierwotnej. Zapraszamy do bezpłatnej analizy umowy kredytu.
Odfrankowienie kredytu frankowego
Trybunał wskazał sądom krajowym jeszcze jedną możliwość: odfrankowienie aneksu, czyli usunięcie z niego klauzul przeliczeniowych przy zachowaniu umowy w mocy. W wielu przypadkach jest to rozwiązanie finansowo korzystniejsze dla kredytobiorcy niż powrót do pierwotnego kredytu złotowego, a dyrektywa unijna tego wyraźnie nie zabrania.
O wyborze między unieważnieniem aneksu, unieważnieniem całej umowy a odfrankowieniem każdorazowo zdecyduje sąd krajowy na podstawie indywidualnych okoliczności sprawy.
Kredyt przewalutowany i sankcja kredytu darmowego – najczęstsze pytania
- Czy wyrok TSUE z 30 kwietnia automatycznie unieważnia mój kredyt przewalutowany?
Nie. Trybunał pozostawił decyzję sądom krajowym, które oceniają indywidualne okoliczności każdej sprawy. Kredytobiorca nie traci jednak możliwości dochodzenia nieważności całej umowy kredytowej.
- Czy mogę skorzystać z sankcji kredytu darmowego, jeśli spłaciłem już kredyt?
Tak. Prawo do sankcji kredytu darmowego przysługuje również osobom, które całkowicie spłaciły swoje zobowiązanie, roczny termin powinien biec dopiero od momentu spłaty ostatniej raty.
- Na czym polega odfrankowienie kredytu i czy warto z niego skorzystać?
Tak. Odfrankowienie usuwa z aneksu klauzule przeliczeniowe, a umowa obowiązuje dalej na warunkach złotowych, w wielu przypadkach jest to rozwiązanie finansowo korzystniejsze niż powrót do pierwotnej umowy.
