Frankowicze od lat czekają na systemowe rozwiązania. Ustawa frankowa miała być odpowiedzią na chaos w sądach, masowe wygrane konsumentów i niejednolitą praktykę banków. Najnowsze prace sejmowe oraz wydarzenia z ostatnich tygodni pokazują jednak, że droga do realnej ochrony frankowiczów nadal jest wyboista.
Poniżej omawiamy najważniejsze wnioski z obrad komisji, kary nałożone na banki, sytuację frankowiczów Getin Noble Bank oraz kluczowe sygnały płynące z konferencji Rzecznika Finansowego.
Na jakim etapie jest projekt ustawy frankowej i jakie są uwagi do niej?
Projekt ustawy frankowej wciąż znajduje się w procesie legislacyjnym. Podczas wspólnych obrad Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka wyraźnie wybrzmiała ponadpartyjna krytyka projektu – zarówno ze strony pełnomocników frankowiczów, jak i części posłów.
Przedstawiciele środowisk konsumenckich aktywnie uczestniczyli w pracach komisji, zgłaszając merytoryczne uwagi do założeń projektu, zwłaszcza w zakresie:
- rozliczeń stron po unieważnieniu umowy,
- zasad potrącenia,
- ochrony odsetek należnych frankowiczom.
Co istotne – poprawki do projektu zostały przedstawione dopiero na posiedzeniu, bez wcześniejszych konsultacji, co samo w sobie wzbudziło duże kontrowersje.
Dlaczego teoria dwóch kondykcji nadal dzieli banki i frankowiczów?
Jednym z głównych punktów sporu wokół ustawy frankowej pozostaje teoria dwóch kondykcji. To właśnie ona, zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, najlepiej chroni interesy frankowiczów.
Dlaczego frankowicze bronią teorii dwóch kondykcji?
- pozwala na pełne rozliczenie wpłat konsumenta,
- gwarantuje odsetki za czas trwania procesu,
- zapobiega sztucznemu uprzywilejowaniu banków.
Argument banków, że teoria ta generuje dwa procesy sądowe, jest, jak pokazuje praktyka, nietrafiony. Banki mogłyby dokonywać potrącenia już na etapie odpowiedzi na pozew, ale świadomie tego nie robią, aby nie przyznać wadliwości umów.
Dlaczego banki wciąż stosują tę samą strategię procesową, mimo że przegrywają niemal wszystkie sprawy CHF?
Podczas obrad padło pytanie, które zadają sobie wszyscy frankowicze: dlaczego banki, przegrywając ok. 98–99% spraw, nadal masowo idą do sądów?
Odpowiedź jest prosta: grają na czas, ograniczają wypłatę odsetek, liczą na zmianę przepisów (np. przez ustawę frankową), oraz zmuszają frankowiczów do ugód mniej korzystnych finansowo niż unieważnienie umowy kredytu frankowego. To strategia kosztowna dla wymiaru sprawiedliwości, ale opłacalna dla banków.
Co wynika z podsumowania obrad komisji nad ustawą frankową?
Najważniejsze wnioski z obecnego etapu prac nad ustawą frankową pokazują, że proces legislacyjny nadal jest w toku i nie można mówić o jego zakończeniu. Ustawa frankowa nie została odrzucona, co oznacza, że wciąż istnieje realna szansa na wprowadzenie regulacji mających wpływ na losy frankowiczów, jednak projekt wymaga dalszych poprawek. Szczególnie istotne są zmiany dotyczące mechanizmu potrącenia i zasad naliczania odsetek, które w obecnym kształcie budzą wątpliwości zarówno ekspertów, jak i samych kredytobiorców. Co więcej, w trakcie obrad komisji nie brakowało głosów posłów, którzy otwarcie przyznawali, że dotychczasowy projekt ustawy wydaje się sprzyjać bankom bardziej niż frankowiczom, co rodzi obawy o równowagę między interesami konsumentów a instytucji finansowych. W praktyce oznacza to, że frankowicze powinni uważnie śledzić kolejne etapy prac legislacyjnych, ponieważ ostateczny kształt ustawy może znacząco wpłynąć na sposób rozliczania kredytów, możliwości ugód z bankami oraz skutki trwających postępowań sądowych, które dotyczą tysięcy osób w całym kraju.
Dlaczego Bank Pekao S.A. i Pekao Bank Hipoteczny zostały ukarane niemal 120 mln zł?
Decyzja Prezesa UOKiK była bezprecedensowa. Bank Pekao S.A. oraz Pekao Bank Hipoteczny w ostatnim czasie zostały ukarane łącznie na blisko 120 mln zł.
Przyczyny kary:
- skracanie faktycznego okresu wakacji kredytowych,
- jednoczesne nieproporcjonalne wydłużanie okresu spłaty,
- zwiększanie całkowitego kosztu kredytu wbrew ustawie.
Dla frankowiczów to jasny sygnał: praktyki banków są pod lupą, a ochrona konsumentów realnie działa.
Jak wygląda aktualna sytuacja frankowiczów Getin Noble Bank?
Frankowicze posiadający kredyty w Getin Noble Bank znajdują się w dość trudnej sytuacji, która wynika zarówno z charakteru samego banku, jak i sposobu prowadzenia programów ugodowych. Obecnie w obrocie pozostaje około 30 tysięcy aktywnych kredytów CHF, z których zdecydowana większość toczących się spraw znajduje się już w sądach. Bank przedstawił około 10 tysięcy propozycji ugód, jednak zaledwie około tysiąca zostało faktycznie podpisanych przez kredytobiorców. Głównym problemem tych porozumień jest fakt, że nie przewidują one zwrotu nadpłat – nawet w sytuacji, gdy frankowicze spłacili już więcej niż wynosił pierwotny kapitał. W praktyce oznacza to, że kredytobiorcy, decydując się na ugodę, otrzymują rozwiązanie mniej korzystne niż w przypadku innych banków, które oferują częściowy zwrot nadpłat lub odsetek. Ta sytuacja wymusza na frankowiczach bardzo ostrożne podejście do proponowanych porozumień i dokładną analizę każdego przypadku przed podjęciem decyzji o zawarciu ugody.
Podsumowanie - co dalej powinni zrobić frankowicze w kontekście ustawy frankowej?
W kontekście ustawy frankowej frankowicze powinni zachować szczególną ostrożność i nie podejmować pochopnych decyzji, zwłaszcza w zakresie proponowanych ugód. Każda oferta przedstawiana przez bank powinna być analizowana indywidualnie, z uwzględnieniem historii spłat, wysokości nadpłat oraz potencjalnych korzyści, jakie może przynieść postępowanie sądowe. Równie istotne jest bieżące śledzenie dalszych losów ustawy frankowej, ponieważ jej ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie i wpłynąć na sytuację procesową kredytobiorców w 2026 roku. W praktyce jednak to nie przepisy ustawowe, lecz orzeczenia sądów nadal pozostają główną drogą do realnych i wymiernych korzyści dla frankowiczów, co potwierdza zdecydowana większość wygrywanych spraw. Dlatego kluczowe znaczenie ma korzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej, która pozwala właściwie ocenić ryzyka, szanse oraz możliwe scenariusze działania.
Chcesz wiedzieć, jakie rozwiązanie będzie najlepsze w Twojej sytuacji? Skorzystaj z bezpłatnej analizy umowy kredytowej i sprawdź, jakie możliwości masz już teraz.
Kwit mazalny - najczęstsze pytania
Na obecnym etapie trudno jednoznacznie stwierdzić, że ustawa frankowa znacząco poprawi sytuację frankowiczów. Projekt nadal wymaga poprawek, a część zapisów może w praktyce bardziej sprzyjać bankom niż kredytobiorcom. Kluczowe znaczenie wciąż mają rozstrzygnięcia sądowe.
Wielu ekspertów wskazuje, że nie warto odkładać decyzji o pozwie wyłącznie z powodu prac legislacyjnych. Orzecznictwo sądów jest obecnie bardzo korzystne dla frankowiczów, a ostateczny kształt ustawy frankowej pozostaje niepewny.
Jednym z głównych punktów spornych projektu są zasady potrącenia i naliczania odsetek. W obecnym kształcie przepisy te budzą wątpliwości i mogą wpływać na sposób rozliczeń, dlatego frankowicze powinni uważnie śledzić dalsze zmiany w projekcie.
Teoria dwóch kondykcji pozwala frankowiczom dochodzić pełnego zwrotu wpłaconych środków wraz z odsetkami. To rozwiązanie, które w największym stopniu chroni interesy konsumentów i jest obecnie najczęściej stosowane przez sądy.
