. Ugody frankowe w 2027r., kredyty w euro i SKD - co się zmienia? .elementor-widget-container-steps { clip-path: polygon(25% 0%, 75% 0%, 100% 50%, 75% 100%, 25% 100%, 46% 49%); }

Ugody frankowe w 2027 r., kredyty w euro i SKD – co się zmienia?

Młotek sędziowski na tle uścisku dłoni dwóch osób

Sytuacja kredytobiorców, których umowy kredytowe są powiązane z walutą obcą, oraz osób korzystających z kredytów konsumenckich pozostaje dynamiczna. Projektowane zmiany w przepisach podatkowych mogą ułatwić zawieranie ugód z bankami, a orzecznictwo TSUE daje kolejne argumenty osobom posiadającym kredyty powiązane z euro. Jednocześnie najnowsze raporty banków pokazują, jak zmienia się liczba sporów sądowych i jakie ryzyka prawne nadal obciążają sektor bankowy.

Warto przyjrzeć się także sankcji kredytu darmowego. Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 wpłynął na podejście banków do odsetek naliczanych od kosztów okołokredytowych. Co dokładnie wynika z tych zmian i jakie znaczenie mogą mieć dla kredytobiorców?

 

Ugody frankowe w 2027 r. - czy trzeba zapłacić podatek?

Jeżeli masz kredyt frankowy i zawrzesz ugodę z bankiem, możesz uzyskać korzyść finansową w postaci umorzenia części zobowiązania. Co do zasady taka korzyść może wiązać się z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Planowane przez Ministerstwo Finansów rozwiązania mają jednak umożliwić dalsze zaniechanie poboru tego podatku w kolejnych latach.

Przygotowany projekt rozporządzenia zakłada objęcie zaniechaniem poboru podatku dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2027 r. do 31 grudnia 2028 r. Byłoby to przedłużenie dotychczasowych rozwiązań, które dotyczą dochodów uzyskiwanych od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Ugoda z bankiem a podatek - co przewiduje projekt?

Zaniechanie poboru podatku dochodowego ma zachęcać banki i kredytobiorców do polubownego rozwiązywania sporów. W przypadku ugody z bankiem część zadłużenia może zostać umorzona, co może oznaczać dla kredytobiorcy korzyść finansową. Projektowane rozwiązanie ma ograniczyć związane z tym obciążenia podatkowe.

Zgodnie z założeniami projektu zaniechanie poboru podatku ma obejmować kwoty umorzonego kapitału, odsetek, prowizji oraz innych opłat związanych z zawarciem umowy kredytowej. Rozwiązanie ma dotyczyć określonych kredytów hipotecznych przeznaczonych na cele mieszkaniowe, które spełniają warunki wskazane w projekcie.

Projekt przewiduje również korzyści dla banków. Będą one mogły odliczyć od dochodu równowartość umorzonej wierzytelności w zakresie kapitału objętego zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.

Na tym etapie mowa jednak tylko o projekcie rozporządzenia. Ostateczny zakres i warunki zaniechania poboru podatku dochodowego będą zależały od przyjętych przepisów.

Zbliżenie na stos banknotów i rozłożonych monet EUR

Kredyt powiązany z euro - jakie możliwości mają kredytobiorcy?

Przez wiele lat to przede wszystkim kredyty frankowe były przedmiotem sporów sądowych. Osoby posiadające kredyty powiązane z euro rzadziej decydowały się na kwestionowanie umów. Wynikało to między innymi z mniejszej skali tych zobowiązań, większej stabilności kursu euro w porównaniu z frankiem szwajcarskim oraz niższych stóp procentowych dla kredytów w euro niż dla kredytów złotowych.

Skalę różnicy dobrze pokazują dane o wartości kredytów hipotecznych na koniec 2019 r. Kredyty powiązane z frankiem szwajcarskim przekraczały wówczas 102 mld zł, podczas gdy kredyty powiązane z euro wynosiły około 23 mld zł.

Nie oznacza to jednak, że osoby posiadające kredyty powiązane z euro nie mogą kwestionować postanowień swoich umów kredytowych. Istotne znaczenie ma w tym przypadku orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Kredyty w euro - czy orzecznictwo TSUE ich dotyczy?

Jak wskazuje radca prawny Wojciech Bochenek, nie ma podstaw, aby kredytobiorcy z kredytami powiązanymi z euro byli traktowani inaczej niż osoby, które zaciągnęły zobowiązania we frankach szwajcarskich:

„Jeżeli mechanizm przeliczeniowy pozwalał bankowi jednostronnie ustalać kursy walut, a tym samym wpływać na wysokość zadłużenia kredytobiorcy oraz poszczególnych rat, to nie ma znaczenia, czy kredyt był powiązany z frankiem szwajcarskim, euro czy dolarem. Ocenie podlega treść postanowień umownych, a nie rodzaj waluty.“
Wojciech Bochenek
wspólnik zarządzający, Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k.

Jednym z istotnych orzeczeń jest wyrok TSUE w sprawie C-520/21. Trybunał uznał w nim, że bank nie może domagać się od konsumenta dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej. Choć sprawa dotyczyła kredytu frankowego, przedstawione stanowisko może mieć znaczenie również dla kredytów powiązanych z innymi walutami, w tym z euro.

Każda umowa kredytowa wymaga jednak indywidualnej analizy.

Sprawy frankowe - co pokazują raporty banków?

Najnowsze raporty kwartalne banków pokazują, że liczba postępowań dotyczących kredytów frankowych stopniowo maleje. 

Nie oznacza to jednak, że temat sporów z kredytobiorcami został już zamknięty. W raportach widoczne są również zmiany dotyczące kredytów w euro oraz rosnąca liczba spraw związanych z sankcją kredytu darmowego.

Raport PKO BP - mniej spraw frankowych, więcej rezerw na kredyty w euro

Z raportu PKO BP wynika, że wartość portfela kredytów mieszkaniowych powiązanych z frankiem szwajcarskim przekracza 3,79 mld zł, a kredytów powiązanych z euro ponad 1 mld zł. Rezerwy na ryzyka prawne dla kredytów frankowych spadają, natomiast dla kredytów w euro wzrosły z 613 mln zł do 640 mln zł. Może to wskazywać, że bank nie traktuje kredytów powiązanych z euro jako zamkniętego tematu.

Liczba postępowań sądowych z udziałem PKO BP maleje: z ponad 31 tys. na koniec 2025 r. do ponad 24 tys. na koniec września 2026 r., czyli o co najmniej 25%. W tym samym czasie liczba prawomocnych wyroków wzrosła z około 15 tys. do 22 tys. Z danych wynika, że znaczna część rozstrzygnięć była niekorzystna dla banku.

Raport BNP Paribas - ugody i zakończone postępowania

BNP Paribas również przedstawił dane o sporach dotyczących kredytów walutowych. Na koniec września wartość portfela kredytów mieszkaniowych w walutach obcych wynosiła ok. 1 mld zł, ale bank nie pokazał osobnych danych o sprawach związanych z kredytami waloryzowanymi do euro.

Bank BNP Paribas był pozwanym w ponad 5 tys. spraw, a od początku roku kredytobiorcy skierowali przeciwko niemu ponad 11 tys. nowych powództw. Zakończono ponad 6 tys. postępowań, ale nie wszystkie korzystnie dla banku: część umorzono lub zakończono ugodą, a tylko 54 sprawy zakończyły się sukcesem banku.

Ugody pozostają jednym ze sposobów rozwiązywania sporów między bankami a kredytobiorcami. PKO BP rozliczył w ten sposób ponad 71 tys. spraw, z czego około 47 tys. w ramach mediacji. Z kolei BNP Paribas od grudnia 2021 r. przedstawił propozycje ugód ponad 14 tys. klientów. Ponad 7 tys. z nich zdecydowało się je przyjąć.

Raporty Alior Banku i Millennium - rośnie liczba spraw o sankcję kredytu darmowego

Raporty Alior Banku i Banku Millennium pokazują, że coraz większe znaczenie mają spory o sankcję kredytu darmowego. Na koniec września 2026 r. w Alior Banku toczyło się ponad 6 tys. takich postępowań, a w Banku Millennium ponad 3,1 tys., przy czym od początku roku przeciwko Millennium skierowano ponad 1700 nowych powództw.

W raporcie Banku Millennium znalazły się też dane o kredytach frankowych. Z 104 tys. pierwotnie zawartych umów kredytowych część objęto już ugodami lub zakończono prawomocnymi wyrokami, a ok. 70% nowych pozwów dotyczy kredytów już spłaconych. Zakończenie spłaty nie musi więc oznaczać końca zainteresowania kredytobiorców dochodzeniem sankcji kredytu darmowego.

Sankcja kredytu darmowego - jak banki reagują na wyrok TSUE?

Ważnym wydarzeniem dla osób z kredytami konsumenckimi był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24, dotyczący odsetek naliczanych od kosztów okołokredytowych, takich jak prowizje. Po nim Bank Millennium zaktualizował harmonogramy spłat, obniżył wysokość odsetek i zadeklarował zwrot odsetek naliczonych od opłat okołokredytowych po 23 kwietnia 2026 r.

Alior Bank wskazał w raporcie, że zakaz naliczania odsetek od takich opłat nie oznacza automatycznego zastosowania sankcji kredytu darmowego. Dla kredytobiorców ważne jest więc rozróżnienie tych dwóch kwestii. Samo występowanie kosztów okołokredytowych w umowie kredytowej nie przesądza o sankcji kredytu darmowego, a znaczenie ma treść umowy kredytowej i to, czy bank wywiązał się z obowiązków wynikających z przepisów o kredycie konsumenckim.

Kredyty walutowe - co te zmiany oznaczają dla kredytobiorców?

Najnowsze informacje pokazują, że sytuacja osób, które mają kredyty walutowe i kredyty konsumenckie, nadal się zmienia. Planowane przedłużenie zaniechania poboru podatku może ułatwić rozważenie ugody frankowej, a orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) daje argumenty również kredytobiorcom z kredytami waloryzowanymi do euro.

Raporty banków potwierdzają też, że mimo spadku liczby części postępowań frankowych ryzyka prawne związane z kredytami walutowymi nie zniknęły. Coraz większą uwagę zwracają także sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego.

Jeśli masz kredyt frankowy, waloryzowany do euro lub kredyt konsumencki, warto sprawdzić, czy jego postanowienia są zgodne z obowiązującymi przepisami. Każda umowa kredytowa wymaga indywidualnej oceny, a analiza dokumentów pozwala ustalić, czy mogą istnieć podstawy do dochodzenia roszczeń.

Chcesz sprawdzić swoją umowę kredytową? Skorzystaj z bezpłatnej analizy i dowiedz się, jakie możliwości mogą Ci przysługiwać.

FAQ — Najczęściej zadawane pytania

Projekt rozporządzenia Ministerstwa Finansów zakłada przedłużenie zaniechania poboru podatku od określonych dochodów związanych z kredytami hipotecznymi do końca 2028 roku. Ostateczne warunki będą zależały od przyjętych przepisów.

Tak. Mogą kwestionować postanowienia umowy kredytowej, jeżeli istnieją podstawy do uznania ich za niedozwolone. Znaczenie ma przede wszystkim treść umowy i zastosowany mechanizm przeliczeniowy, a nie sama waluta kredytu.

Nie. Zakaz pobierania odsetek od opłat okołokredytowych nie oznacza automatycznego zastosowania SKD. Możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego zależy od tego, czy w konkretnej umowie doszło do naruszenia przepisów o kredycie konsumenckim.